برخلاف باورهای نادرست رایج، تریاک هیچ اثر درمانی برای ریه، سرفه، سرماخوردگی یا بیماری‌های تنفسی مانند کرونا ندارد. مصرف این ماده نهتنها کمکی به بهبود مشکلات تنفسی نمی‌کند، بلکه می‌تواند باعث آسیب جدی به ریه‌ها و تضعیف سیستم ایمنی بدن شود.
بررسی‌ها و مطالعات پزشکی نشان می‌دهد قرار گرفتن ریه در معرض دود یا مشتقات مواد مخدر، در بلندمدت خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی و غیرعفونی دستگاه تنفسی را افزایش می‌دهد. شیره تریاک به دلیل خاصیت اعتیادآور بالا و عوارض متعدد جسمی و روانی، تهدیدی جدی برای سلامت افراد به‌ویژه بیماران ریوی محسوب می‌شود.
این مطلب از مرکز ترک اعتیاد نگین صرفاً جهت آگاهی‌بخشی درباره مضرات سوءمصرف مواد مخدر منتشر شده است و به هیچ عنوان جایگزین توصیه پزشک نیست. مصرف خودسرانه تریاک و مشتقات آن (شیره، سوخته) می‌تواند منجر به ایست تنفسی و مرگ شود.
آیا تریاک برای سرماخوردگی مفید است؟
«یکی از رایج‌ترین باورهای غلط این است که تریاک برای سرماخوردگی، سرفه و گلودرد مفید است. این تصور کاملاً نادرست بوده و هیچ پشتوانه علمی ندارد. مصرف تریاک یا شیره آن نهتنها سرماخوردگی را درمان نمی‌کند، بلکه با سرکوب سیستم ایمنی، بهبودی را به تأخیر انداخته و عفونت را پنهان میکند.»
باورهای غلط درباره تاثیر تریاک بر ریه
بسیاری از مصرف‌کنندگان تریاک تصور می‌کنند این ماده برای ریه مفید است یا حداقل آسیب جدی به دستگاه تنفسی وارد نمی‌کند؛ در حالی که شواهد پزشکی خلاف این موضوع را نشان می‌دهد. برخی از رایج‌ترین باورهای غلط درباره تاثیر تریاک بر ریه عبارت‌اند از:
«تریاک ریه را باز میکند و برای تنگی نفس خوب است»
ممکن است مصرف تریاک به‌طور موقت احساس آرامش یا کاهش اضطراب تنفسی ایجاد کند، اما در واقع عملکرد طبیعی مرکز تنفس در مغز را سرکوب میکند و می‌تواند باعث کاهش اکسیژن‌رسانی شود.
«کشیدن تریاک از سیگار کم‌ضررتر است»
دود تریاک حاوی مواد سمی و ترکیبات سرطان‌زا است و مصرف طولانی‌مدت آن خطر برونشیت مزمن، آسیب بافت ریه و حتی سرطان ریه را افزایش می‌دهد.
«تریاک سرفه را درمان میکند»
برخی ترکیبات افیونی می‌توانند موقتاً رفلکس سرفه را کاهش دهند، اما این به معنای درمان بیماری ریوی نیست. سرکوب سرفه حتی ممکن است باعث تجمع ترشحات و بدتر شدن عفونت‌های تنفسی شود.
«تریاک برای بیماران آسمی مفید است»
مصرف تریاک نه تنها آسم را درمان نمی‌کند، بلکه دود آن می‌تواند حملات آسم و التهاب مجاری تنفسی را تشدید کند.
«اگر تریاک خورده شود به ریه آسیب نمی‌زند»
حتی مصرف خوراکی نیز به دلیل اثر روی مرکز تنفس، می‌تواند باعث کند شدن تنفس و کاهش عملکرد ریوی شود؛ مخصوصاً در دوزهای بالا یا همراه با داروهای آرام‌بخش.
«تریاک خلط ریه را پاک میکند»
این تصور ریشه در طب سنتی و تجربه‌های غیرعلمی دارد. در واقع مصرف مزمن تریاک می‌تواند عملکرد طبیعی پاکسازی ریه را مختل کند و خطر عفونت را بالا ببرد.
در مجموع، تریاک هیچ نقش درمانی تاییدشده‌ای برای سلامت ریه ندارد و مصرف مداوم آن می‌تواند عملکرد تنفسی را به‌مرور تضعیف کند.
خطرات مرگبار مصرف تریاک در دوران کرونا
مصرف تریاک در دوران همه‌گیری کرونا یکی از عوامل پنهانی بود که می‌توانست شدت بیماری و خطر مرگ را افزایش دهد، مخصوصاً در افرادی که به‌صورت طولانی‌مدت یا همراه با سیگار و سایر مواد مخدر مصرف می‌کردند. مهم‌ترین خطرات مرگبار مصرف تریاک در دوران کرونا شامل موارد زیر بود:
تضعیف عملکرد تنفس
تریاک مانند سایر مواد افیونی، مرکز کنترل تنفس در مغز را سرکوب میکند. در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ که ریه‌ها درگیر التهاب و کاهش اکسیژن بودند، این مسئله می‌توانست باعث افت شدید اکسیژن و نارسایی تنفسی شود.
افزایش خطر درگیری شدید ریه
دود تریاک به بافت ریه آسیب می‌زند و ظرفیت تنفسی را کاهش می‌دهد. همین موضوع احتمال بستری، نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی و عوارض ریوی را بیشتر می‌کرد.
پنهان شدن علائم خطرناک
برخی مصرف‌کنندگان به اشتباه تصور می‌کردند چون تریاک احساس تنگی نفس یا سرفه را کمتر میکند، حالشان بهتر است. در واقع مواد افیونی می‌توانند احساس کمبود اکسیژن را مخفی کنند و مراجعه به پزشک را به تأخیر بیندازند.
تضعیف سیستم ایمنی
مصرف مزمن مواد افیونی می‌تواند پاسخ ایمنی بدن را مختل کند و مقابله با عفونت‌های ویروسی را دشوارتر کند.
افزایش خطر اوردوز در زمان بیماری
در دوران کرونا، تب، ضعف، درگیری ریه و کاهش اکسیژن باعث می‌شد حتی دوز معمول تریاک در برخی افراد منجر به سرکوب شدید تنفس و مرگ شود. این خطر در سالمندان و بیماران قلبی-ریوی بیشتر بود.
باور غلط درباره «محافظت تریاک در برابر کرونا»
در دوران کرونا شایعات زیادی درباره اثر محافظتی تریاک منتشر شد، اما شواهد علمی قطعی برای این ادعا وجود ندارد. برخی مطالعات فقط ارتباط آماری محدود دیده‌اند و خود پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این نتایج به معنی مفید بودن تریاک نیست و نباید جنبه درمانی برای آن در نظر گرفت.
شما می توانید برای ترک اعتیاد از پزشکان کلینیک ترک اعتیاد نگین کمک بگیرید.
این محتوا تحت نظارت کادر پزشکی بیمارستان ترک اعتیاد نگین بازبینی شده است.