در کلینیک نگین، ترک شیشه با ارزیابی پزشک، کنترل علائم و روان‌درمانی ساختارمند انجام می‌شود. شیشه ماده‌ی محرک است و ترکش با مواد افیونی فرق دارد: بخش اصلی درمان روانی و رفتاری است و داروها فقط علائم مثل بی‌خوابی، اضطراب و افسردگی را کنترل می‌کنند. پذیرش ویژه آقایان است.
ترک شیشه در نگین چگونه انجام می‌شود؟
- ارزیابی: نوع و مقدار مصرف، مصرف هم‌زمان مواد دیگر، وضعیت قلب و سلامت روان.
- مدیریت علائم: پایش بی‌خوابی یا پرخوابی، افسردگی، اضطراب و بی‌قراری زیر نظر پزشک.
- روان‌درمانی: رفتاردرمانی شناختی، تقویت انگیزه و جلسات فردی، گروهی و خانوادگی؛ از اصول روش ماتریکس.
- پیشگیری از لغزش: آزمایش دوره‌ای ادرار، حمایت اجتماعی و پیگیری پس از ترخیص.
مراحل کلی را در روند درمان در نگین ببینید.
چرا ترک شیشه با مواد دیگر فرق دارد؟
شیشه (متامفتامین) روانگردان است و در مغز تغییرات شیمیایی ایجاد می‌کند. افراد در دفعات اولیه ممکن است تا ۷۲ ساعت نخوابند و سطح انرژی بسیار بالا باشد. شیشه دوپامین را بدون محرک بیرونی بالا می‌برد و ترک آن افت ناگهانی خلق می‌آورد. شدت ترک به مقدار و کیفیت مصرف بستگی دارد و کیفیت شیشه‌ی موجود در بازار اغلب بدتر از شیشه‌ی طبیعی است و عوارض سنگین‌تری می‌سازد.
روش ماتریکس
ماتریکس یک روش درمانی سرپایی و بدون دارو برای اعتیاد به محرک‌هاست که در آمریکا معرفی شد و از شناخته‌شده‌ترین روش‌های درمان شیشه در دنیاست. هر جلسه ۴۵ دقیقه تا یک ساعت است و با مرور روزهای گذشته و تمرین‌ها شروع می‌شود. این روش شش حوزه را پوشش می‌دهد: درمان فردی، بهبود زودرس، پیشگیری از عود، آموزش خانواده، حمایت اجتماعی و آزمایش دوره‌ای ادرار؛ و شامل شناخت‌درمانی رفتاری، تقویت انگیزه، روان‌درمانی زوج و خانواده، تسهیل ۱۲ قدمی و روان‌درمانی گروهی است. مطالعات نشان می‌دهند مصرف دوباره‌ی دارو و الکل و رفتارهای پرخطر کمتر می‌شود. جلسات آموزش خانواده هم بخشی از این روش است: خانواده اطلاعات درست می‌گیرد، انتظارش واقع‌بینانه‌تر می‌شود و می‌تواند هم‌پیمان درمان باشد و فضای آرام و امن بسازد.
بعد از اتمام اثر شیشه، خستگی و کوفتگی شدید می‌آید و ممکن است فرد تا حدود ۴۸ ساعت پیوسته بخوابد؛ پس از بیداری سردرد شدید، بی‌قراری، لرزش و حرکات غیرعادی دست و سر دیده می‌شود.
علائم و مدت ترک شیشه
| گروه | نشانه‌ها |
|---|---|
| افت انرژی و خلق | خستگی بیش از حد، افسردگی و ناامیدی، کندی حرکات، بی‌تفاوتی و گوشه‌گیری |
| خواب و اشتها | پرخوابی یا بی‌خوابی، افزایش اشتها |
| وسوسه | وسوسه‌ی شدید برای مصرف دوباره |
این نشانه‌ها با پیشرفت بهبودی کم‌کم محو می‌شوند. ترک کامل شیشه ۲ تا ۸ ماه طول می‌کشد و بسته به مدت مصرف و وابستگی روانی فرق می‌کند. بازسازی مغز بعد از ترک زمان و صبر می‌خواهد؛ رژیم سالم، ورزش منظم و جلسات مشاوره آن را سریع‌تر می‌کند. در دوران ترک از غذاهای مغذی مثل لبنیات، سبزیجات، میوه و مغزیجات استفاده کنید؛ شیر برای ترک اعتیاد و علائم خماری شیشه را هم بخوانید.
داروها در ترک شیشه
دارویی اختصاصی برای ترک شیشه نیست؛ پزشک بسته به علائم از داروهایی استفاده می‌کند که فقط علائم را کنترل می‌کنند:
- بوپروپیون، مودافینیل، فلوکستین، گاباپنتین، ب۲ و در موارد خاص ریتالین، با تجویز و نظارت پزشک.
- داروی NAC در حال مطالعه است و هنوز برای مصرف عمومی نرسیده.
از مصرف خودسرانه‌ی قرص ضد شیشه خودداری کنید؛ ریتالین و ب۲ هم می‌توانند خودشان وابستگی بسازند. در کنار دارو روان‌درمانی را جدی بگیرید و دارو را بدون اجازه‌ی پزشک یک‌باره قطع نکنید.
پایدار ماندن ترک شیشه
وسوسه در همه‌ی مراحل همراه شماست؛ به جلسات روان‌درمانی و گروه‌های حمایتی پایبند باشید. مصرف شیشه گاهی حس بی‌ارزشی و ضداجتماعی بودن می‌سازد و حتی پس از بهبود کامل تا مدتی باید جلساتی را که حال خوب می‌دهند ادامه دهید. از دوستان قدیمی، پاتوق‌های سابق و جاهایی که یادآور مصرف است دوری کنید. بهترین برخورد با این ماده «پیشگیری» است.
